მადლი ჩვენთვის იგივეა, რაც მზე - მიწისთვის; ის ჩვენ გვანათლებს, გვათბობს და გვაცოცხლებს
18 აგვისტო 2017  23:22 ქართული შრიფტი


აკაკი წერეთელი
აღმართ-აღმართ
"თუ გსურს,მწუხარების გარეშე იცხოვრო, ეცადე, უფალს აამო." -
ამბა ევაგრე





Untitled Document

დავითგარეჯი

ფეოდალური ხანის საქართველოს ერთ-ერთი თვალსაჩინო რელიეფურ-კულტურული ცენტრი. სამონასტრო გამოქვაბულთა კომპლექსი მდებარეობს თბილისის სამხრეთ აღმოსავლეთით 60-70 კმ-ზე ისტორიულ კუთხეში გარეჯის კლდოვან მთებში. დაარსებულია VI ს-ის I ნახევარში ერთ-ერთი ასურელი მამის წმონდა დავიტ გარეჯელის მიერ, იგი თავის მოწაფეს ლუკიანესთან ერთად მოვიდა გარეჯის უდაბნოში და დასახლდა პატარა ბუნებრივ მღვიმესი, ასე ჩაეყარა საფუძველი მინისტერს, რომელიც შემდგომ საუკუნეში ცნობილი გახდა წმ. დავითის ლავრის სახელით.

წმ. დავითის ლავრა, გარეჯის სამონასტრო ცხოვრების ცენტრი იყო დროთა ვითარებაში მას განშტოებები შეემატა, გარკვეულ პერიოდში მონასტერთან რიცხვმა თორმეტსაც მიაღწია. ამ ხანიდან უნდა იყოს შემორჩენილი სახელწოდება “გარეჯის ათორმეტნი მონასტერნი” შემდეგში თანდათან ჩამოყალიბდა შორი-შორს მდენარე გამოქვაბულ მონასტერთა კომპლექსების ქსელი: წამებული, ნათლისმცემელი, ჩიჩხიტური, თეტრსენაკელები, დოდო რქა. უდაბნო, აღდგომის, ბერთუბანი, მღვიმე, ქოლაგირი, დიდი ქვაბები. წმინდა დავითის მონასტერთა საქმიანობა თვალსაჩინო და მნიშვნელოვანი ფაქტორი გახდა ქართველი ხალხის როგორც რელიგიურ, ისე საერთოდ კულტურულ ცხოვრებაში. XII ს დასაწყისში წმ. დავიტ IV აღმაშენებელმა, გარეჯის მონასტრები სამეფო საკუთრებად აქცია. ხელს უწყობდა მონასტრულ ცხოვრებას, მონასტრები გათავისუფლებული იყო სახელწიფო გადასახადისაგან. 1265 წ. მონღოლთა ლაშქარმა ბერქა ყაენის სარდლობით დაარბია და მოაოხრა მონასტრები და მისი მიდამოები. XIV ს ბოლოს თემურ ლენგის მრავალგზის ლაშქრობის დროს სამონასტრო ცხოვრება მოიშალა. 1424 წ. ალეხანდრე I-მა დიდმა დავიტ-გარეჯა მცხეთის სვეტიჩხოვლის საპატრიარქო ეკლესიას შესწირა. (1616-17 წ-ში) სპარსელთა ლაშქარმა დაარბია მინასტრები გაუქმდა 1639 წ. თეიმურაზ I-მა აღადგინა აქ სამონასტრო ცხოვრება. XVIII ს-ში კვლავ მეფის ხელდებული გახდა, მას ეკუთვნოდა ვრცელი მამულები და სოფლები. იქ მისახლე გლეხები სამონასტრო ყმებად ითვლებოდნენ, მონასტერმა XIX ს დასასრულამდე იარსება.
სამონასტრო მშენებლობამ თავის მწვერვალს საქართველოს საერთო ეროვნულ და კულტირულ პოლიტიკური აღმავლობის დროს XII-XIII ს-ში მოჯნაზე მიაღწია, მონასტერში გამომუშავდა სამონასტრო ცხოვრებისა და მშენებლობის საკუთარი წესი, ფრესკული მხატვრობის საკუთარი წესი, ფრესკული მხატვრობის საკუთარი სკოლა.

ამ პერიოდის მონასტრების სახე მკვეთრად განსხვავდება ადრინდელი პერიოდის მონასტრებისაგან. მთავარ ეკლესიებსა და სატრაპეზოებში ადრინდელი უბრალოებისა და უშუალობის ნაცვლად ტავი იჩინა დიდებულებამ გრანდიოზულობამ.

გვიან ფეოდალურ ხანაში ცალკეული სამონასტრო კონპლექსები ურთიერთ შორის დაკავშირებული იყო საგიშაგო და სასიგნალო კოშკებით, რომლებმაც ჩვენამდე ნანგრევის სახით მიაღწია, საინტერესოა ბოლო საუკუნეების (XVII განსაკუთრებით XVIII ს) ცალკეული გამოქვაბულები, რომლებიც გაჯის ნაზერწში მორთულობითაა გაფორმებული და კულტურისა და განათლების მძლავრი კერა იყო. სხვადასხვა დროს დავითის მინასტერში მოღვაწეობდნენ წმ. ონოფრე გარეჯელი, (XII ს) დემეტრე I, ონოფრე მაჭუტაძე, (XVII-XVIII სს მიჯნა) სულხან საბა ორბელიანი, ბესარიონ ბარათაშვილი (XVIII) Gაბრიელ საგინაშვილი (XVIII ც) წმ. Gაბრიელ მცირე და სხვა. გარეჯელი მოღვაწეები ეწეოდნენ შემოქმედებით შრომას ამრავლებდნენ ხელნაწერებს, ადგენდნენ კრებულებს, დახმარებას უწევდნენ კულტურის სხვა კერებს, დაცული იყო ხელნაწერთა მდიდარი ფონდი.

ბათუმისა და ლაზეთის ეპარქია
ელ. ფოსტა: info@eparchy-batumi.ge

ვებ-გვერდი იხილა 11519365 სტუმარმა

საიტი დამზადებულია GTG-ს მიერ